Elkman to miejska sieć szerokopasmowa aglomeracji Miasta Ełku. Łączy jednostki miejskie oraz powiatowe z terenu Ełku w jedną infrastrukturę teleinformatyczną, niezależną od operatorów publicznych.
Po co powstała sieć
Celem inwestycji było zapewnienie placówkom edukacyjnym, jednostkom miejskim, służbie zdrowia i uczelniom dostępu do bardzo szybkich połączeń. Sieć służy nie tylko do dostępu do internetu: umożliwia także synchronizację sygnalizacji świetlnej, nowoczesny monitoring miejski, integrację central telefonicznych oraz wymianę danych między jednostkami.
Historia
W 2009 roku Urząd Miasta uruchomił pilotaż: w trzech jednostkach (Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji – pływalnia, Ełckie Centrum Kultury i Szkoła Podstawowa nr 2) zainstalowano bezprzewodowe łącze o przepustowości 2 Mb/s z Urzędu Miasta oraz pierwsze punkty Hot-Spot. Ponad roczna eksploatacja pokazała zainteresowanie mieszkańców (średnio ok. 20 osób na punkt), a jednostki korzystające wtedy z różnych, niejednorodnych łączy (m.in. neostrady, DSL i łączy radiowych o przepustowościach 1–5 Mb/s) potrzebowały szybkich łączy symetrycznych.
7 maja 2010 roku datowano wniosek o dofinansowanie projektu „Budowa sieci szerokopasmowej aglomeracji miasta Ełku” (nr WND-RPWM.07.01-28-002/10, konkurs nr 01/10/7.1, Regionalny Program Operacyjny Warmia i Mazury 2007–2013, oś priorytetowa 7 – Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego, działanie 7.1). Wnioskodawcą była Gmina Miasto Ełk, a podmiotem realizującym Urząd Miasta Ełku. Wniosek zakładał budowę około 13,6 km sieci magistralnej i przyłączeniowej, centrum zarządzania siecią, 34 punktów informacyjnych PIAP, radiowej sieci dostępowej z 31 punktami Hot-Spot oraz 34 węzłów sieci szkieletowej, a także połączenie z punktem styku z siecią naukową PIONIER i z siecią Parku Naukowo-Technologicznego w Ełku. Harmonogram przewidywał rozpoczęcie realizacji 30 sierpnia 2010 roku i rzeczowe zakończenie do 29 czerwca 2012 roku.
Projekt „Budowa sieci szerokopasmowej aglomeracji Miasta Ełku”, współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007–2013, rozpoczął się 30 sierpnia 2010 roku. Obejmował infrastrukturę sieci szerokopasmowej (sieć magistralną i przyłącza), centrum zarządzania siecią, sieć punktów informacyjnych PIAP (infokiosków) oraz radiową sieć dostępową wraz z punktami Hot-Spot. Rzeczowe zakończenie realizacji zaplanowano na 29 czerwca 2012 roku.
29 marca 2011 roku Rada Miasta Ełku podjęła uchwałę nr VI.51.2011 w sprawie podjęcia działalności telekomunikacyjnej przez Gminę Miasto Ełk (na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3a i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 5 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych). Uchwała jest podstawą działalności sieci: w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej Gmina Miasto Ełk podejmuje działalność w zakresie budowy i eksploatacji infrastruktury telekomunikacyjnej i sieci telekomunikacyjnych oraz nabywania praw do nich, dostarczania sieci i zapewniania dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej, a także świadczenia usług z wykorzystaniem posiadanej infrastruktury i sieci. Wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta Ełku, a weszła ona w życie z dniem podjęcia. Uchwała jest w Biuletynie Informacji Publicznej ze statusem „obowiązujący” (treść uchwały w BIP).
25 lipca 2011 roku do Urzędu Komunikacji Elektronicznej wpłynął wniosek Gminy Miasto Ełk o wpis do rejestru jednostek samorządu terytorialnego wykonujących działalność w zakresie telekomunikacji. Zaświadczeniem z 27 lipca 2011 roku (nr OOL-WKT-6003-5/11(4)) Prezes UKE potwierdził wpis Gminy Miasto Ełk do tego rejestru pod numerem 77, na podstawie art. 11 ust. 1 w związku z art. 13a ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Wpis obejmuje dostarczanie sieci transmisji danych, świadczenie usług transmisji danych, zapewnienia dostępu do Internetu i bezpłatnego dostępu do Internetu oraz budowę, eksploatowanie i nabywanie praw do infrastruktury telekomunikacyjnej i sieci telekomunikacyjnych, a obszarem działalności jest obszar Gminy Miasta Ełku.
1 października 2011 roku uruchomiono stronę internetową miejskiej sieci Hot-Spot. Znalazły się na niej regulaminy korzystania z sieci, zestaw najczęściej zadawanych pytań (FAQ), aktualności, komunikaty o planowanych przerwach w działaniu sieci oraz mapa z orientacyjnym zasięgiem sieci. Po zakończeniu okresu trwałości projektu miasto nie świadczy już publicznego dostępu do Internetu w ramach sieci Hot-Spot.
W 2012 roku roboty liniowe na szkielecie światłowodowym prowadzono etapami; w maju realizowano kolejny etap, obejmujący m.in. przejście pod drogą krajową nr 16 w Ełku. W ramach rozbudowy sieci przewidziano zaprojektowanie i budowę kanalizacji teletechnicznej o długości co najmniej 9 km wraz z kablem światłowodowym o długości co najmniej 12 km. Plan działalności Biura Informatyki na ten rok zakładał ponadto, że w nowej serwerowni przy ulicy Marszałka Józefa Piłsudskiego 2 zostaną zainstalowane urządzenia aktywne obsługujące protokoły BGP i MPLS, a obie serwerownie zostaną połączone światłowodami. Planowano również szerokopasmowy system radiowy klasy WiMAX wraz z hotspotami, montaż 34 infokiosków (16 zewnętrznych i 18 wewnętrznych), rozbudowę sieci Hot-Spot, zapewniającej mieszkańcom darmowy dostęp do internetu, oraz monitoring miejski na urządzeniach bezprzewodowych MikroTik, docelowo przełączany na łącza światłowodowe.
1 stycznia 2013 roku Gmina Miasto Ełk zawarła z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, działającym jako Lokalny Rejestr Internetu (LIR), umowę dotyczącą wystąpienia do RIPE NCC z wnioskiem o przydział niezależnych zasobów numerowych (m.in. numeru systemu autonomicznego oraz adresów IPv4 i IPv6 niezależnych od dostawcy) i utrzymania takiego przydziału. Zasoby te mają służyć wewnętrznym potrzebom sieci miasta.
26 października 2013 roku wystąpiono o uruchomienie postępowania na dostawę, montaż i uruchomienie elementów monitoringu miejskiego w ramach budowy Zintegrowanego Systemu Bezpieczeństwa Miasta Ełku 2013. Monitoring wizyjny działa na infrastrukturze sieci Elkman.
W 2014 roku rozstrzygnięto przetargi w ramach projektu „Elkman II – rozbudowa sieci szerokopasmowej aglomeracji Miasta Ełku”: w styczniu na wykonanie sieci LAN oraz dostawę PIAP-ów i infokiosków, a we wrześniu na modernizację sieci szerokopasmowej wraz z urządzeniami aktywnymi i bezpieczeństwa, rozbudowę sieci radiowej i hotspotów, monitoring wizyjny oraz sprzęt serwerowy. W 2015 roku ogłoszono kolejne zamówienia w ramach projektu „Bezpieczna sieć szerokopasmowa Miasta Ełku”, obejmujące m.in. modernizację sieci LAN oraz dostawy sprzętu komputerowego, aktywnego i bezpieczeństwa.
Infrastruktura
Szkielet sieci stanowi światłowodowa magistrala w kanalizacji pierwotnej, z kablem 144-włóknowym, rozbudowywana kolejnymi etapami. Pierwszy etap obejmował około 14 km tras. Projekt „Elkman – rozbudowa sieci szerokopasmowej aglomeracji Miasta Ełku” dodał około 9 km kolejnych tras oraz podłączenie 27 jednostek publicznych, w tym 12 szkół.
Zarządzanie
Infrastruktura jest własnością Gminy Miasto Ełk, a siecią zarządza Urząd Miasta Ełku (Centrum Zarządzania Siecią). Zgłoszenia awarii przyjmuje centrum zarządzania siecią (zob. zakładka Pomoc).
Finansowanie
Projekty były współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007–2013.
Według wniosku o dofinansowanie z 2010 roku całkowity koszt projektu „Budowa sieci szerokopasmowej aglomeracji miasta Ełku” oszacowano na 5 453 311,15 zł, z czego dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego miało wynieść 4 635 314,47 zł (85%), a wkład własny Gminy Miasto Ełk 817 996,68 zł (15%). Gmina zobowiązała się utrzymać trwałość projektu przez 5 lat od zakończenia jego realizacji.